Knjiga “Nepredvidiva prošlost budućnosti. O političkom potencijalu utopije”, koju je priredila Ivana Momčilović, a objavila Edicija Jugoslavija, predstavljena je nedavno u Klubu Doma omladine Beograda.
Knjiga ispituje odnos estetike, politike i obrazovanja krećući se između teksta autorke (Slobodne teorije fikcije: politički potencijal utopije), teksta Biljane Andonovske (Uvod u šetnju kroz budućnost) koja se autorski pozicionirala i kroz tekst “Budućnost (bez) Budućnosti: prvi komunistički književni časopis za decu u Kraljevini SHS”, te do sada neotkrivenog, a pre sto godina objavljenog naučno-fantastičnog dečjeg socijalno-utopijskog romana Male Zore o novom obrazovanju “Šetnja kroz budućnost”.
Foto: Neđa
Polazeći od teksta Male Zore, koja u romanu “Šetnja kroz budućnost” (1924) projektuje željenu budućnost stavljajući u središte društvene i političke emancipacije dece, ali i politiku obrazovanja i vaspitanja koja je odavno napustila “čas” da bi školu budućnosti gradila od znatiželje, mašte, osećanja slobodnih, jednakih, solidarnih i pobunjenih ljudi, učesnice razgovora podstakle su i pitanja koja se tiču političkih tradicija i društvenih praksi “saplitanja” budućnosti. To se, prema rečima Male Zore, može kazati i ovako: “Ne mešajte se u naše igre ni svojim zahtevima, niti svojim uputstvima, nego nas ostavite na miru, da bismo mogli i sami da mislimo”.
Autorka i tim istraživačica smatraju da se iza pseudonima Mala Zora, najverovatnije krije Dragutin Vladisavljević, pokretač i urednik “Budućnosti”, a da je časopis zapravo prokrčio put ideji samoorganizovanja dece u različitim kulturnim, političkim, sportskim i drugim “interesnim” organizacijama.
Učesnice razgovora – dramaturškinja, spisateljica i istraživačica Ivana Momčilović (Edicija Jugoslavija), teoretičarka i istoričarka književnosti Biljana Andonovska (Institut za književnost i umetnost) i istoričarka umetnosti Ana Panić (Muzej Jugoslavije, Cejus), uz moderaciju istoričarke Sanje Petrović Todosijević (Institut za noviju istoriju Srbije, Cejus), promatrale su istorijsko pamćenje i promišljanje budućnosti u okviru utopije kao književnog žanra a na relaciji nadrealista sa KPJ koja nije uvek bila u saglasju, kako kažu, sa obrazovnim politikama kakve je želela da predstavi.
Ono što časopis i danas čini potpunim novumom je apsolutno odsustvo preteče, kako se makar još uvek čini i time potpuno novi tip literature sa i za sasvim novim svetonazorima. Baš zbog toga, dvojezično izdanje ove knjige trebalo bi ove postulate da predstavi i međunarodnoj stručnoj javnosti kako bi se potencijalno povukle paralele sa književnim strujama tog doba.
Knjiga je posvećena Leonardu Kovačeviću, aktivnom članu i sanjaru PhD In One Night platforme za estetsku edukaciju svih.
Knjigu je moguće naručiti mejlom phdinonenight@gmail.com (sa naznakom: nova knjiga).